Piriformis Sendromu: Kalça ve Siyatik Kaynaklı Ağrı Problemi

Piriformis Kası Nedir
Piriformis kası, kalça bölgesinde yer alan küçük ancak fonksiyonel açıdan önemli bir kastır. Sakrumdan başlar ve uyluk kemiğinin üst kısmına tutunur. Bu kasın temel görevleri şunlardır:
Kalçanın dışa rotasyonunu sağlamak
Yürürken ve koşarken kalça stabilitesini korumak
Otururken dengeye katkıda bulunmak

Piriformis kasının hemen altından veya bazı kişilerde içinden siyatik sinir geçer. Bu anatomik ilişki, piriformis sendromunun temel mekanizmasını oluşturur.

Piriformis Sendromu Nedir
Piriformis sendromu, piriformis kasının spazm, sertleşme, iltihaplanma veya yapısal değişiklikler nedeniyle siyatik sinire baskı yapması durumudur. Bu baskı sinir iletimini bozar ve siyatik boyunca yayılan ağrıya yol açar.
Durum nörolojik değildir, doğrudan omurgadan kaynaklanmaz ve kas-iskelet sistemi kaynaklıdır. Bu nedenle bel fıtığından ayrılır, ancak belirtiler benzer olabilir.

Piriformis Sendromu Neden Olur
Sendromun ortaya çıkmasında birden fazla faktör rol oynar:
Uzun süreli oturma ve yanlış oturma pozisyonları
Kalça travmaları veya düşmeler
Yoğun spor aktiviteleri, koşu ve bisiklet gibi tekrarlayıcı hareketler
Bacak boyu eşitsizliği
Omurga ve duruş bozuklukları

Bu faktörler piriformis kasının aşırı yüklenmesine ve spazm oluşmasına yol açar.

Piriformis Sendromu Kimlerde Daha Sık Görülür
Masa başı çalışanlar
Uzun süre araç kullananlar
Koşucular ve sporcular
Yan yatma alışkanlığı olanlar
Kalça ve bel bölgesini yeterince esnetmeyenler
Kadınlarda pelvis yapısının farklı olması nedeniyle biraz daha sık görülür.

Belirtiler
Piriformis sendromu belirtileri genellikle tek taraflıdır ve kalça merkezlidir. Zamanla artabilir veya dalgalı seyredebilir.

Kalçanın derin kısmında ağrı
Otururken artan kalça ağrısı
Uzun süre ayakta kalınca rahatsızlık
Merdiven çıkarken zorlanma
Kalçaya bastırıldığında hassasiyet

Ağrı çoğunlukla künt, yanıcı veya batıcıdır.

Bacağa yayılan ağrı: Kalçadan uyluğun arkasına, bazen baldır ve ayağa doğru yayılabilir, bu nedenle bel fıtığı ile karışabilir.

Oturmakla artan ağrı: Sert zeminlerde oturmak, uzun süre sandalyede kalmak veya araba kullanmak ağrıyı artırır.

Bazı hastalarda uyluk arkasında uyuşma, karıncalanma ve hafif his kaybı görülebilir. İleri nörolojik kayıp nadirdir.

Piriformis Sendromu ile Bel Fıtığı Arasındaki Fark
Piriformis sendromunda:
Bel hareketleri genellikle ağrıyı artırmaz
Ağrı kalça merkezlidir
MR’da bel fıtığı saptanmaz

Bel fıtığında ise:
Bel ağrısı ön plandadır
Öksürme ve ıkınma ile ağrı artar
Sinir kökü basısı görüntülenir

Teşhis
Tanı çoğunlukla klinik değerlendirme ile konur:
Detaylı fizik muayene
Özel germe testleri
Hastanın ağrı hikâyesi
Gerekirse MR ve diğer görüntüleme yöntemleri

Görüntüleme, diğer nedenleri dışlamak için kullanılır.

Tedavi Yöntemleri
Çoğunlukla cerrahi dışı yöntemlerle başarılı şekilde yönetilir.

İstirahat ve Aktivite Düzenlemesi
Uzun süre oturmaktan kaçınmak
Sert zeminlerde oturmamak
Ağrıyı tetikleyen hareketleri sınırlamak

Fizik Tedavi ve Egzersizler
Germe egzersizleri
Kas gevşetici teknikler
Manuel terapi
Duruş eğitimi

Piriformis germe egzersizleri kas spazmını azaltır, sinir üzerindeki baskıyı hafifletir ve nüks riskini düşürür.

İlaç Tedavisi
Ağrı kesiciler
Antiinflamatuvar ilaçlar
Kas gevşeticiler

Enjeksiyon Tedavileri
Tedaviye dirençli vakalarda:
Lokal anestezik enjeksiyonlar
Kortikosteroid enjeksiyonlar
Botulinum toksin uygulamaları

Cerrahi Tedavi
Nadir durumlarda, uzun süreli ve diğer tedavilere yanıt vermeyen şiddetli vakalarda uygulanır.

Tedavi Edilmezse Ne Olur
Kronik ağrı gelişir
Günlük yaşam kısıtlanır
Oturma ve yürüme zorlaşır
Psikolojik etkiler ortaya çıkar

Korunma Yolları
Uzun süre oturmaktan kaçınmak
Düzenli esneme yapmak
Ergonomik oturma düzeni
Spor öncesi ısınma
Tek taraflı yüklenmeden kaçınmak

Sporcular Üzerindeki Etkisi
Performans düşüşü
Antrenman kısıtlaması
Yarışlardan uzak kalma

Erken tanı, spora dönüş süresini kısaltır ve sakatlanma riskini azaltır.

Paylaş